Bez finansowego żargonu

Słownik kredytów i finansowania

Pojęcia, które pomagają czytać umowy i porównywać warunki. Krótkie definicje są punktem wyjścia; szczegóły sprawdź w dokumentach właściwych dla danego produktu.

Kapitał: Kwota środków będąca podstawą spłaty. Odsetki i prowizje są kosztami, a nie zwrotem pożyczonego kapitału.
Oprocentowanie nominalne: Stopa służąca naliczaniu odsetek od zadłużenia zgodnie z zasadami umowy. Nie pokazuje samodzielnie pełnego kosztu.
RRSO: Rzeczywista roczna stopa oprocentowania. Roczne przeliczenie kosztu kredytu na podstawie przepływów i właściwych założeń.
Całkowity koszt kredytu: Koszty obciążające kredytobiorcę w zakresie właściwym dla danego produktu i przepisów. Odróżniaj go od kwoty obejmującej również kapitał.
Całkowita kwota do zapłaty: Kwota obejmująca kapitał oraz koszt kredytu w przyjętych warunkach. Przy zmiennym oprocentowaniu przyszłe płatności mogą się zmienić.
Prowizja: Opłata za określoną czynność lub udostępnienie finansowania. Może być pobierana z góry albo rozliczana w inny sposób.
Marża: Element oprocentowania lub ceny określony w umowie. Przy stopie zmiennej może występować obok wskaźnika referencyjnego.
Wskaźnik referencyjny: Wskazana w umowie wartość wykorzystywana do ustalania zmiennego oprocentowania. Sprawdź nazwę, okres i częstotliwość aktualizacji.
Stopa okresowo stała: Oprocentowanie ustalone na wskazany okres. Nie oznacza automatycznie stałej ceny przez cały czas kredytu.
Rata równa: W modelu z niezmienną stopą łączna rata kapitałowo-odsetkowa pozostaje stała. Udział kapitału i odsetek zmienia się w czasie.
Rata malejąca: Rata ze stałą częścią kapitału i odsetkami od zmniejszającego się salda. Przy niezmiennej stopie suma rat stopniowo maleje.
Rata balonowa: Duża płatność końcowa odkładająca spłatę części kapitału. Wymaga zaplanowania źródła środków na koniec.
Karencja: Uzgodniony okres odroczenia określonej części spłaty, na przykład kapitału. Nie musi oznaczać braku odsetek lub kosztów.
Transza: Część środków wypłacana w określonym terminie lub po spełnieniu warunków, często związanych z etapem budowy.
Wkład własny: Własny udział w finansowanej transakcji. Nie wyczerpuje wszystkich kosztów zakupu nieruchomości.
LTV: Relacja zadłużenia do wartości przyjętego zabezpieczenia. Wartość bankowa nie musi być taka sama jak cena transakcyjna.
Hipoteka: Zabezpieczenie wierzytelności na nieruchomości. Sama nie przenosi własności, ale może umożliwiać dochodzenie zaspokojenia z nieruchomości.
Zdolność kredytowa: Możliwość terminowego regulowania zobowiązania wraz z kosztami, oceniana przez instytucję według właściwych zasad.
Historia kredytowa: Informacje o dotychczasowych zobowiązaniach i ich spłacie. Jest jednym z elementów analizy klienta.
Ocena punktowa BIK: Ocena oparta na modelu BIK. Nie jest tym samym co własny model decyzji banku ani gwarancja finansowania.
Nadpłata: Spłata części zadłużenia ponad bieżące wymaganie. Skutek dla raty i okresu zależy od umowy i dyspozycji.
Refinansowanie: Zastąpienie dotychczasowego finansowania nowym. Opłacalność wymaga uwzględnienia kosztu zmiany.
Konsolidacja: Połączenie zaakceptowanych zobowiązań w nowe finansowanie. Niższa rata może współwystępować z wyższą sumą płatności.
Cesja: Przeniesienie określonego prawa lub wierzytelności na inną osobę. Zakres i skutki wynikają z dokumentów transakcji.
Poręczenie: Zabezpieczenie zobowiązania z odpowiedzialnością poręczyciela na określonych zasadach. Może wpływać na sytuację finansową poręczyciela.
Gwarancja: Zobowiązanie gwaranta według uzgodnionych warunków. Nie usuwa automatycznie długu podmiotu korzystającego z finansowania.
Leasing: Umowa finansowania korzystania z rzeczy o konstrukcji odrębnej od klasycznego kredytu. Własność, wykup i rozliczenia wymagają sprawdzenia.
Wykup: Nabycie przedmiotu po zakończeniu lub na warunkach określonych w umowie. Kwota wykupu jest częścią ekonomicznego porównania.
Faktoring: Finansowanie i obsługa należności lub wybranych rozliczeń handlowych. Zakres usług oraz ryzyka określa umowa.
Regres: Określony umową obowiązek zwrotu lub rozliczenia finansowania w przewidzianej sytuacji, na przykład przy braku zapłaty odbiorcy.
Kredyt kupiecki: Odroczona płatność między stronami obrotu handlowego. Kosztem może być utracone skonto albo opłata za odroczenie.
Skonto: Rabat za zapłatę przed ustalonym terminem. Wartość utraconego rabatu można porównać z kosztem innego finansowania.
BNPL: Model kup teraz, zapłać później. Może obejmować różne umowy i etapy płatności, z różnym kosztem oraz zakresem ochrony.
Limit odnawialny: Udostępniona kwota, której spłacona część może być ponownie wykorzystana zgodnie z umową.
Okres bezodsetkowy: Warunkowa możliwość korzystania z finansowania bez odsetek dla wskazanych transakcji. Sprawdź wymóg pełnej spłaty i wyłączenia.
Restrukturyzacja: Uzgodniona zmiana zasad spłaty. Nowa rata, okres i całkowity koszt powinny być jasno określone przed przyjęciem warunków.